Waarom Trump de oorlog met Iran graag zou afronden, maar er nu mee stoppen bijna onmogelijk is
In dit artikel:
President Trump probeerde met een persconferentie op zijn golfresort in Doral de markten gerust te stellen nadat de olieprijs door het dak was geschoten en beurskoersen rood kleurden. Tegelijkertijd bleven uit Washington tegenstrijdige signalen komen — minister van Defensie Hegseth kondigde nieuwe harde bombardementen aan — waardoor de indruk ontstond dat de Verenigde Staten de regie missen. De economische schok ontstaat vooral doordat Iran de Straat van Hormuz in de praktijk heeft lamgelegd, waardoor scheepvaart, aanvoerketens en olievoorziening ernstig verstoord zijn. Met de Congresverkiezingen in november in het achterhoofd wilde het Witte Huis paniek op korte termijn sussen; het effect op de olieprijs was direct maar mogelijk tijdelijk.
Militair heeft Iran volgens Trump zware verliezen geleden: veel raketlanceerders, delen van de zeemacht en productie-installaties voor raketten en drones zouden zijn uitgeschakeld. Die beweringen zijn moeilijk onafhankelijk te verifiëren en het regime van de ayatollahs staat nog overeind. Een definitieve maatstaf is pas beschikbaar als Iran stopt met aanvallen op Israël of Golfstaten. Als Trump nu de wapens neerlegt, kan Teheran dat presenteren als een succes en politiek voordeel behalen.
Een complicerende factor is Israël. Premier Benjamin Netanyahu had volgens het artikel Trump aangemoedigd tot aanvallen en drong aan op volledige verzwakking van Iran, zelfs het fysiek uitschakelen van leiders en het weghalen van opgeslagen uranium. Zolang Israël actief blijft, zal Iran blijven reageren — met ballistische wapens, drones of kleinere asymmetrische middelen — en dus blijft het risico aanwezig dat het conflict voortduurt.
De kern van de huidige economische dreiging is de Straat van Hormuz: Iran blokkeert passage, valt schepen aan met drones, raketten, zeemijnen en zelfmoordmotorbootjes, en laat mogelijk alleen scheepvaart toe voor bondgenoten zoals China. Een succesvolle aanval op een olietanker kan al leiden tot een brand en langdurige blokkade. De VS voeren tegenacties, onder meer het bombarderen van bootjes die zeemijnen leggen, maar asymmetrische maritieme aanvallen zijn lastig met conventionele macht te neutraliseren. Het idee Amerikaanse oorlogsschepen als escorte te sturen stuit op praktische grenzen: honderden schepen varen normaal door de Straat en volledige bescherming vereist controle over de Iraanse kustlijn.
Voor Trump blijven er twee paden: doorgaan met intensieve bombardementen om het Iraanse vermogen om de Straat te blokkeren te breken, of terug naar de onderhandelingstafel met Teheran om de blokkade op te heffen. Beide opties zijn risicovol en onpopulair: langdurige militaire inzet kan wereldwijde aanvoerketens en prijzen blijvend beschadigen — met negatieve effecten op inflatie en Trump’s verkiezingskansen — terwijl onderhandelen politiek toxisch kan zijn als het gezien wordt als toegeven. Zolang de Straat van Hormuz gesloten blijft, lijkt een einde van de oorlog onwaarschijnlijk; pas bij heropening daarvan kan sprake zijn van echte normalisering.