Trump voert zijn oorlogsretoriek op, 'terugtrekken is gezichtsverlies voor hem'
In dit artikel:
President Trump verhoogt de retoriek richting Iran en heeft een ultimatum gesteld dat komende nacht verstrijkt: als Iran onder meer de Straat van Hormuz niet heropent, waarschuwt hij voor zware aanvallen op onder meer bruggen en energie-infrastructuur. Het Iraanse bestuur weigert vooralsnog toe te geven, waardoor de spanningen in de Golfregio aanhouden.
Amerika-kenner Kenneth Manusama ziet Trumps dreigementen vooral als tactische drukmiddelen met beperkte geloofwaardigheid. De president heeft eerder woorden ingetrokken of afgezwakt, meent Manusama. De Verenigde Staten hebben wel versterkingen gestuurd — ongeveer 10.000 extra militairen in de regio — waarmee de optie van verdere escalatie met grondtroepen openligt, maar een terugtrekking zou politiek gezichtsverlies betekenen. Iran beschikt met de Straat van Hormuz over een strategische hefboom waarmee het wereldwijde energie- en scheepvaartroutes kan bedreigen, wat volgens Manusama de onderhandelingspositie van Washington doet wankelen.
Op juridisch vlak waarschuwt VN-secretaris-generaal António Guterres dat gerichte aanvallen op civiele infrastructuur mogelijk in strijd zijn met het internationaal recht. Hoogleraar militair recht Marten Zwanenburg benadrukt dat aanvallen op burgerdoelen verboden zijn en dat ook dreigementen die angst onder burgers beogen als oorlogsmisdrijf kunnen worden aangemerkt. Niet alleen de president, maar ook militaire leiders die dergelijke orders uitvoeren of goedkeuren, kunnen aansprakelijk worden gesteld; zij kunnen niet altijd een beroep doen op immuniteit. Bovendien moet bij elke aanval eerst worden beoordeeld of een doel daadwerkelijk militair is en of de inzet proportioneel is ten opzichte van het burgerlijk leed dat kan ontstaan. De VS erkennen het Internationaal Strafhof niet, maar Zwanenburg wijst erop dat vervolging later, bijvoorbeeld als Trump geen president meer is, niet uitgesloten is.
Politiek en operationeel zijn er ook wrijvingen: de Britse premier Keir Starmer verklaarde dat Britse bases niet mogen worden gebruikt voor aanvallen op burgerdoelen, en binnen de Amerikaanse militaire top wordt ongenoegen gerapporteerd, wat heeft geleid tot ontslagen en zuiveringen. Of Trump daadwerkelijk tot grootschalige aanvallen overgaat blijft onzeker en volgens analisten afhankelijk van zijn wisselende beslissingen.