Trump blijft ongestraft muziek gebruiken: 'Rechtszaken kostbaar en tijdrovend'
In dit artikel:
Kesha protesteerde deze week nadat het officiële TikTok-account van het Witte Huis haar regel "this place about to blow" gebruikte onder beelden van luchtaanvallen in Iran. Ze stelde op X dat ze geen toestemming geeft voor het inzetten van haar muziek om geweld te promoten. Ook andere artiesten — van Sabrina Carpenter en Jess Glynne tot grote namen als ABBA, The Rolling Stones, Adele en Bruce Springsteen — hebben zich eerder verzet tegen het gebruik van hun nummers door Trump-gerelateerde accounts of -campagnes.
Desondanks mondt zo’n verzet zelden uit in juridische procedures. Auteursrechtadvocaat Radboud Ribbert wijst op de hoge kosten, de tijdsinvestering en de emotionele belasting van rechtszaken in de VS: veel artiesten kiezen daarom voor een openbare verklaring of een sommatie om inhoud offline te halen in plaats van een kort geding. Voorbeelden tonen verschillende uitkomsten: Jack White diende in 2024 wél een rechtszaak in maar trok die weer in na Trumps herverkiezing, terwijl de nabestaanden van Isaac Hayes via de rechter bereikten dat Trump het nummer Hold On, I'm Coming niet meer bij rally’s mag gebruiken en een schikking ontvingen voor eerder gebruik.
Juridisch gezien is er meer dan alleen auteursrecht: gebruik van muziek onder beeldmateriaal is synchronisatie en vergt toestemming van rechthebbenden. Daarnaast bestaan persoonlijkheidsrechten die makers beschermen tegen misvorming of aantasting van hun eer en goede naam; muziekrechtenorganisatie BumaStemra benadrukt dat politieke organisaties toestemming moeten vragen. In de praktijk volstaat bij veel online gevallen vaak een sommatie of het offline halen van een video.
Politieke calculatie speelt ook mee. Het Witte Huis reageerde op Kesha’s kritiek met een bedankje voor de aandacht, iets wat volgens UvA-hoogleraar Ulrike Klinger past in Trumps strategie: met provocerende socialmediacampagnes — soms met inzet van AI — zoekt zijn team aandacht en schuwt conventies. Dat plaatst artiesten voor een dilemma: rechtsgeldig optreden kan hun punt juridisch steunen, maar vergroot ook de publiciteit voor de politieke partij die hun werk misbruikt en kan persoonlijke backlash opleveren. Zoals Ribbert samenvat: artiesten weten dat er veel over hen heen kan komen als ze tegen Trump ingaan, wat vaak reden is om het bij een verklaring te houden in plaats van een rechtszaak.