Premier Jetten en de koning dineren bij Trump, terwijl Iran bloedt
In dit artikel:
Half april reizen koning, koningin en premier Rob Jetten naar Washington voor een officieel diner met president Trump — een evenement dat op papier staatsiek lijkt maar volgens het artikel een diplomatiek mijnenveld vormt. De timing valt bijzonder slecht samen met een escalatie van Amerikaanse en Israëlische militaire acties in Iran, gericht op ziekenhuizen, scholen, energievoorzieningen, medicijnfabrieken en cultureel erfgoed, waarbij naar verluidt zo’n tweeduizend burgers zijn omgekomen. Ondanks die omvangrijke humanitaire tol spreekt Jetten volgens de tekst van begrip voor de interventie, waarmee Nederland risico loopt moreel gezien mee te reizen naar Washington.
De auteur waarschuwt dat Trump een patroon heeft van vernederend gedrag tegenover Europese leiders — voorbeelden zijn Zelensky, Macron en de Spaanse premier Sánchez — en zelfs dreigend taalgebruik over het inzetten van Amerikaanse bases zonder toestemming. Dit, gecombineerd met Trumps openlijke minachting voor de NAVO en eerdere uitspraken over verschillende bondgenoten, maakt hem onvoorspelbaar en vatbaar om EU-landen tegen elkaar uit te spelen. Ook Trumps binnenlandse problemen (onder meer rond het Epstein-dossier) vergroten het risico dat hij internationale ontmoetingen gebruikt om zijn imago op te poetsen of aanvallen te lanceren.
Jetten, die Trump eerder kritisch noemde, begeeft zich volgens het stuk op glad ijs: gebrek aan ervaring en veerkracht op dit niveau kan ertoe leiden dat Nederland geen krachtig tegenwicht biedt bij provocaties. Het gevaar is niet alleen persoonlijk vernederd te worden; het bezoek kan strategische en economische nadelen hebben, en de bilaterale relatie met Iran onder druk zetten. In cruciale maritieme knelpunten zoals de Straat van Hormuz zou Nederland hinder kunnen ervaren als het politiek gezien kant kiest.
De auteur vergelijkt de situatie met kritiek die ontstoof rond Macron’s bezoek aan Poetin in 2018: pogingen tot dialoog kunnen worden ervaren als normalisering van omstreden beleid. Als Trump tijdens het diner provocerende opmerkingen maakt — ook richting koningin Máxima of over Jettens seksuele geaardheid — kan dat uitmonden in een diplomatiek incident dat zonder stevig weerwoord de Nederlandse reputatie als voorvechter van internationaal recht schaadt.
Kortom: wat formeel een staatsbanket is, noemen de makers van het artikel diplomatiek dynamiet — een ontmoeting die Nederland kan dwingen keuzes te maken tussen protocollaire beleefdheid en duidelijke steun voor internationaal recht.