Hardliner die de VS "een lesje wil leren": dit is de Iraanse parlementsvoorzitter met wie Trump gesprekken zou voeren
In dit artikel:
Israëlische bronnen noemen Mohammad Bagher Ghalibaf — de huidige voorzitter van het Iraanse parlement — als de vermoedelijke gesprekspartner waarmee de Verenigde Staten momenteel communiceren over de spanningen met Iran. President Donald Trump zei onlangs dat de VS “zeer goede gesprekken” voert met een hooggeplaatste Iranier, zonder naam te noemen omdat hij niet wil dat die persoon wordt vermoord; volgens Axios zouden de gesprekken al via Amerikaanse gezanten zoals Steve Witkoff en Jared Kushner zijn gevoerd. Ghalibaf zelf ontkent echter elke dialoog en het Iraanse persagentschap Tasnim stelt dat het noemen van zijn naam bedoeld is om verdeeldheid binnen Iran te zaaien.
Ghalibaf (64) is geen gematigde figuur. Hij doorliep de rangen van de Revolutionaire Garde tijdens de Iran-Irakoorlog, leidde later onderdelen van de Garde (waaronder de luchtmacht) en stond aan het hoofd van de politie. Meerdere opnames en documenten linken hem aan harde repressie tegen binnenlandse protesten: hij zou in 2003 het bevel hebben gegeven om te schieten op betogers en in een latere opname opscheppen over eigen geweld tegen demonstranten. Ook als burgemeester van Teheran (2005–2017) voerde hij grootschalige bouw- en vergroeningprojecten door, maar kwam hij meerdere keren onder vuur te liggen wegens vermeende corruptie.
Sinds 2020 is Ghalibaf parlementsvoorzitter; hij volgde Ali Larijani op, een regimeleider die recentelijk bij Israëlische acties om het leven zou zijn gekomen. In tegenstelling tot veel andere hoge functionarissen staat Ghalibaf niet op Amerikaanse premielijsten, wat sommige waarnemers zien als aanwijzing dat hij als een bruikbare, relatief beschermde gesprekspartner wordt beschouwd. Tegelijkelijk prijst hij cyber- en militaire tegenstanders regelmatig op sociale media en gaf hij vorig jaar nog steun aan de Hamas-aanval van 7 oktober 2023, wat zijn harde anti-Israëlische lijn onderstreept.
Analisten verschillen over zijn rol en intenties: sommigen zien Ghalibaf als een opportunistische, machtsgedreven overlever met banden binnen meerdere regimefracties; anderen wijzen op zijn nauwe connectie met Mojtaba Khamenei, de vermeende nieuwe Opperste Leider, en familiebanden die zijn invloed mogelijk versterken. Of Ghalibaf daadwerkelijk bereid zou zijn tot concessies tegenover de VS is dubieus — hij profileert zich consistent als verdediger van de Islamitische Republiek en eist vaak zware vergelding van vermeende agressors.
Kort samengevat is Ghalibaf een van de weinige overgebleven gezagdragers in Iran met de netwerken en status om als intermediair te fungeren, maar zijn lange staat van dienst in repressie en zijn hardline-retoriek maken hem geen vanzelfsprekende voorvechter van verzoening. Achter de schermen kunnen gesprekken plaatsvinden, maar publieke tekenen van compromis zijn vooralsnog afwezig.