Criminaliteit in Amerikaanse steden is vorig jaar spectaculair gedaald: pluim op hoed van Trump?

dinsdag, 10 maart 2026 (18:21) - VRT Nieuws

In dit artikel:

In 2025 daalde het aantal zware misdrijven in veel grote Amerikaanse steden opvallend, blijkt uit een analyse van minstens 40 grootsteden door denktank Council on Criminal Justice. Bij 11 van de 13 onderzochte misdaadcategorieën werden dalingen geregistreerd; de meest spectaculaire is die van moordzaken: een daling van circa 21% ten opzichte van 2024, wat het aantal moorden per 100.000 inwoners bij benadering terugbrengt naar het laagste niveau sinds het begin van de tellingen rond 1900. Ook overvallen gingen fors omlaag (ongeveer 23% ten opzichte van 2024; een daling van 39% sinds het hoogtepunt van 2018) en autodiefstal en zware geweldsdelicten laten duidelijke verminderingen zien. Alleen drugsfeiten stegen licht (+7%) en seksueel geweld bleef nagenoeg stabiel.

Een concrete lokale illustratie is Newark (New Jersey), waar burgemeester Ras Baraka eind december 2025 trots meldde dat de stad uitkwam op 31 moorden in het jaar — ruim 16% minder dan in 2024 en het laagste aantal sinds 1953. Baraka prees de inzet van buurtwerkers en lokale initiatieven als verklaring voor de aanhoudende daling.

Wat de oorzaken zijn, is onderwerp van debat. President Donald Trump voerde een "law and order"-beleid en zette de Nationale Garde in in steden zoals Memphis en Washington D.C. De militairen hielpen politie-werk ondersteunen: zij grepen verdachten uit elkaar, gaven medicatie bij overdoses en assisteerden zelfs bij een bevalling, maar hebben volgens critici geen grootschalige opsporingsacties uitgevoerd. Een rapport van Democratische senaatsleden concludeert dat er geen overtuigend bewijs is dat de Garde de misdaadcijfers structureel heeft verlaagd en wijst ook op hoge kosten van de missies (tot circa 1,6 miljoen dollar per dag; ruim 600 miljoen per jaar).

Ook het optreden van immigratiedienst ICE krijgt geen eenduidige krediet; van de ongeveer 400.000 gearresteerden had minder dan 14% een strafblad voor zware geweldsdelicten, en slechts circa 2% betrof verdenkingen of veroordelingen voor moord of verkrachting. CBS News-cijfers tonen dat ongeveer 60% van de aangehouden personen wél beschuldigd of veroordeeld was voor lichtere overtredingen (bijv. rijden onder invloed, drugsbezit).

Analisten wijzen erop dat meerdere factoren samenhangend verantwoordelijk zijn: de daling was al in beweging vóór 2025, lokale politiediensten passen meer voorspellende tactieken toe en concentreren agenten op probleemlocaties (zoals New Yorks politiechef Jessica Tisch aangeeft), er is meer samenwerking tussen lokale en federale opsporing, en er wordt geïnvesteerd in preventie via straathoekwerk en gemeenschapsprogramma’s. Technologische hulpmiddelen — betere camerabeelden, kentekenlezers en mobiel‑mastanalyse — helpen ook bij opsporing en oplossingspercentages.

Kortom: de sterke daling van zware misdrijven in 2025 is historisch, maar is waarschijnlijk het resultaat van een mix van lange termijntrends, lokale politiepraktijken, preventie-inspanningen en technologie, eerder dan van één enkel beleidsingrijpen.