Aftellen naar deadline Trump voor Iran: 'Maximaal druk opvoeren'
In dit artikel:
Vannacht om 02.00 uur liep een ultimatum van voormalig president Donald Trump af aan Iran om een vredesakkoord te aanvaarden; Trump waarschuwde vooraf voor een rampzalige uitkomst als er geen akkoord komt. Journalisten en analisten signaleren dat de Verenigde Staten met een beleid van ‘maximale druk’ zowel de Iraanse regering als de bevolking onder vuur zetten, waarbij ook civiele infrastructuur doelwit kan worden.
Midden-Oostencorrespondent Pepijn Nagtzaam stelt dat Washington onderschat wat Iran bereid is te geven: voor Teheran gaat het om het voortbestaan als staat en regionale macht, waardoor meer bombardementen mogelijk niet tot concessies zullen leiden. Paul Aarts (Universiteit van Amsterdam) verwacht dat Iran tot het laatste moment vasthoudt en waarschuwt: "Ik houd mijn hart wel vast voor wat er vannacht zal kunnen gaan gebeuren."
Volgens Reuters heeft Iran een Amerikaans aanbod voor een tijdelijk staakt-het-vuren afgewezen; de VS zouden bombardementen staken als Iran garandeert dat scheepvaart door de Straat van Hormuz niet wordt gehinderd. The New York Times meldt dat de VS en Israël ondanks de moeizame gesprekken toch nog naar een regeling proberen te zoeken. Iran eist blijvende garanties tegen toekomstige aanvallen en compensatie voor geleden schade.
Analisten noemen grote risico's voor de regio mocht het geweld escaleren. Teheran zou terug kunnen slaan op de Golfstaten, Israël of westerse bases, met grote gevolgen voor energievoorziening en economie. Met name aanvallen op ontziltingsinstallaties — die in veel Golfstaten essentieel zijn voor drinkwater — zouden humanitaire rampspoed kunnen veroorzaken, aldus onderzoeker David Michel (CSIS). Nagtzaam benadrukt dat Iran buiten zijn grenzen wel degelijk pijn kan toebrengen, ook al is de interne situatie en eventuele geheime onderhandelingen onduidelijk.
Binnen Iran verschoof de binnenlandse dynamiek: brede antiregimeprotesten in januari werden hard neergeslagen, maar nu de bevolking geconfronteerd wordt met bombardementen neemt de afkeer van buitenlandse aanvallen toe. Als er een wapenstilstand komt, zullen de betrokken partijen proberen de overwinning voor zich op te eisen — waardoor duurzame oplossing en vertrouwen ver weg lijken.